رفتن به محتوا
گگنجینهٔ واژهزبان فارسی، از واژه تا فرهنگ

خانه / ضرب‌المثل‌ها

ضرب‌المثل‌های انگلیسی با معنی و معادل فارسی

«Actions speak louder than words» در فارسی چه می‌شود؟ دوازده ضرب‌المثل پرکاربرد انگلیسی، ترجمهٔ تحت‌اللفظی آن‌ها و معادلی که فارسی‌زبانان در همان موقعیت به کار می‌برند.

۲۰ عقرب ۱۴۰۵ · خواندن در 3 دقیقه

ضرب‌المثل‌های انگلیسی با معنی و معادل فارسی
عکس: alison506 / Pixabay

ضرب‌المثل‌ها را نمی‌توان کلمه‌به‌کلمه ترجمه کرد؛ هر زبان برای همان اندیشه تصویر خود را دارد. انگلیسی‌زبان از «جوجه‌هایی که هنوز از تخم درنیامده‌اند» می‌گوید و ما از «جوجه‌ای که آخر پاییز شمرده می‌شود». در جدول زیر، ترجمهٔ تحت‌اللفظی را برای فهم ساختار جمله و معادل فارسی را برای کاربرد آورده‌ایم.

دوازده ضرب‌المثل پرکاربرد

ضرب‌المثل انگلیسیترجمهٔ تحت‌اللفظیمعادل فارسی
Actions speak louder than words.کار بیش از گفتار سخن می‌گوید.دو صد گفته چون نیم کردار نیست
Where there's a will, there's a way.هر جا اراده باشد، راهی هست.خواستن توانستن است
No pain, no gain.بی‌رنج، دستاوردی نیست.نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود
Birds of a feather flock together.پرندگان هم‌پر با هم پرواز می‌کنند.کبوتر با کبوتر، باز با باز
Don't count your chickens before they hatch.جوجه‌ها را پیش از سر از تخم درآوردن نشمار.جوجه را آخر پاییز می‌شمارند
Slow and steady wins the race.آهسته و پیوسته، مسابقه را می‌برد.رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود
Out of sight, out of mind.دور از چشم، دور از یاد.از دل برود هر آن که از دیده برفت
Haste makes waste.شتاب، زیان می‌آورد.عجله کار شیطان است
Patience is bitter, but its fruit is sweet.صبر تلخ است، اما میوه‌اش شیرین است.صبر تلخ است ولیکن بر شیرین دارد
The pot calling the kettle black.دیگ به کتری می‌گوید سیاه.دیگ به دیگ می‌گوید رویت سیاه
Every cloud has a silver lining.هر ابری لبه‌ای نقره‌ای دارد.در ناامیدی بسی امید است
An apple a day keeps the doctor away.روزی یک سیب، پزشک را دور نگه می‌دارد.—

برای آخرین مورد معادل جاافتاده‌ای در فارسی سراغ نداریم؛ گاهی بهترین ترجمه، بیان ساده و روشن معناست.

چرا ترجمهٔ کلمه‌به‌کلمه کار نمی‌کند

  • تصویرها فرهنگی‌اند: «silver lining» برای انگلیسی‌زبان روشن است، برای ما نه.
  • قافیه و آهنگ: بسیاری از ضرب‌المثل‌های فارسی آهنگین‌اند و همین آن‌ها را به‌یادماندنی می‌کند.
  • بافت: معادل باید در همان موقعیت و با همان لحن به کار برود.

چگونه ضرب‌المثل ترجمه کنیم

  1. معنا و موقعیت کاربرد را بفهمید.
  2. ببینید آیا در زبان مقصد ضرب‌المثلی با همان معنا هست.
  3. اگر نیست، معنا را ساده و روشن بیان کنید.
  4. در متن آموزشی، می‌توان ترجمهٔ تحت‌اللفظی را هم در کمانک آورد.

ضرب‌المثل‌های بیشتر فارسی را با معنی و داستانشان در ضرب‌المثل‌های فارسی بخوانید. دربارهٔ تفاوت‌های دری و فارسی ایران هم دری و فارسی ایران را ببینید.

پرسش‌های رایج

معادل فارسی «Actions speak louder than words» چیست؟

«دو صد گفته چون نیم کردار نیست».

آیا می‌توان ضرب‌المثل را کلمه‌به‌کلمه ترجمه کرد؟

معمولاً نه؛ بهتر است معادل فارسی با همان معنا را پیدا کرد یا معنا را ساده بیان کرد.

«No pain, no gain» در فارسی چه می‌شود؟

«نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود».

اشتباهی دیدید؟ به ما بنویسید.

بیشتر بخوانید