غذاهای افغانی: از قابلی پلو تا منتو و بولانی

آشپزی افغانستان در چهارراه راه‌های کهن، میان آسیای میانه، ایران و هند، شکل گرفته است: برنج خوش‌عطر، گوشت گوسفند، ماست و قروت، سبزی‌های تازه و ادویه‌هایی مانند زیره و هیل. در فرهنگ افغانی سفره پیش از هر چیز جای مهمان‌نوازی است و بهترین غذا برای مهمان پخته می‌شود.

غذاهای اصلی

غذا	چیست
قابلی پلو	برنج دم‌کرده با گوشت گوسفند، زردک (هویج) و کشمش؛ پرآوازه‌ترین غذای افغانی
منتو	پیراشکی‌های بخارپز با گوشت و پیاز، با ماست و سس دال یا لوبیا
آشک	پیراشکی پر از گندنه، با ماست و سس گوشت
بولانی	نان نازک تابه‌ای پر از کچالو (سیب‌زمینی) یا گندنه
شوربا	آبگوشت با گوشت، نخود و سبزی، با نان تازه
قورمه	خورش‌های گوناگون با گوشت و سبزی، کنار چلو
کباب	انواع کباب، از سیخی تا چپلی کباب
آش	آش رشته با ماست و گوشت قیمه

غذاهای ساده برای هر روز

• بولانی: با خمیر ساده و کچالو، در تابه.
• شوربا: یک دیگ ساده که خانواده را سیر می‌کند.
• چلو با قورمهٔ سبزی یا کچالو.
• تخم و بادنجان رومی (گوجه): صبحانهٔ ساده و پرطرفدار.

غذاهای مهمانی

برای مهمانی معمولاً قابلی پلو در دیس بزرگ در میان سفره می‌نشیند و کنار آن منتو یا آشک، کباب، سلاته (سالاد تازه)، ترشی و دوغ چیده می‌شود. پایان سفره با چای سبز یا سیاه، خشکبار و شیرینی است.

شیرینی‌ها و نوشیدنی‌ها

• فرنی: فرنی شیر و نشاسته با هیل و گلاب، با پسته.
• شیر یخ: بستنی سنتی با شیر، هیل و گلاب.
• جلبی: شیرینی سرخ‌کرده که در زمستان کنار ماهی خورده می‌شود.
• دوغ: ماست رقیق‌شده با نعنا و نمک.
• چای: همراه همیشگی سفره، اغلب با هیل.

غذاهای نوروزی

• هفت میوه: هفت نوع میوهٔ خشک در آب، نوشیدنی ویژهٔ نوروز.
• سمنک: حلوای جوانهٔ گندم که شب‌ها با آواز و گرد هم آمدن پخته می‌شود.

دربارهٔ واژه‌های این سفره در دری و فارسی ایران، مانند «زردک» و «هویج» یا «کچالو» و «سیب‌زمینی»، دری و فارسی ایران را بخوانید.